Beiträge zu Aristoteles Poetik.
299
Übersetzung). Einleuchtend ist, dass r6 trövoXov hier nicht in dem sonst dem
Aristoteles geläufigen metaphysischen Sinne gesagt ist, wonach es die concrete
Totalität, d. i. die unmittelbare Einheit von Stoff und Form bezeichnet, worüber
Bonitz zu Metaph. 099 a 33 und Waitz a. a. 0. Näher kommt hier in Betracht
der Gebrauch des Wortes, wonach es in Gegensatz zu pe'pvj und popta
gestellt ist: de coelo 298 a 31 rov re crüvoXov oüpavov xai rä pöpta aürov.
vgl. de gener. anim. 764 b 28. 29. Histor. anim. 491 a 28 räde rwv pepSiv eij a
dtatpeirat ro acöpa ro avvoXov. de part. anim. p. 643 b 13. 16. ibid. b 36
pdpta dt Xe'70) ptva öySaXpöv zs! rd auvoXov npoatiurov. Vgl. noch Topik 130
a 12; 133 a 21. 22. 23. Aber ebenso tritt rd avvoXov in Gegensatz gegen die
diaipopai desselben: Anal. post. 97 a 38 rov de reXeuratou pvjxe'u etvat dtayopäv,
X] xai evBvg perä rvjj reXeurat'ac dtayopxj roö auvöXou pv) dtapepetv etdet
roOro. Und in ähnlicher Art, denke ich, ist auch an unserer Stelle rd auvoXov
zu fassen; das allen Künsten insgesammt Gemeinsame ist die pipijo-ts (iräaai
ru7)'ävouaiv ouaat pcpr/ang rd aüvoXov); auf diesem allen gemeinsamen Begriff
der p.ipyj(jig heben sich die diacpopui ab. Vgl. noch Hist. anim. 601 a 26 vyisiat
rote ere’potc erepat xai rd auvoXov ovy_ cd uv rat r.äo tv, wo man rd auvoXov mit
7räatv verbinden könnte, wenn es nicht vielmehr in der auch sonst vorkommenden
verallgemeinernden Bedeutung 'überhaupt’ steht, wie Hist. anim.
626 h 30 vjdtov dt xai Xevxo'repov xai rd uuvoXov xaXXtöv eVrt ro e’aptvöv rou
peroirwptvoö.
3. xav d und seine Construction.
(Zu S. 267.)
Kav et ru7)(avto(7iv steht in Bekker’s Ausgaben und den meisten übrigen.
Reiz schrieb rv^ya'tovmv, was Hermann beibehielt, und sowohl Bernhardy
(Berlin. Jahrb. f. wiss. Kritik 1839 S. 907) als Spengcl (Z. f. A. W. 1841.
S. 1234) guthiessen. Dass aber auch der Conjunctiv zulässig sei, dafür citirt
letzterer Politik 1260 b 31 xav et rtvej erepat ru7/avojatv; an welcher Stelle
Schneider den Indicativ zu selzen rieth, dem Bekker in seiner kleinen Ausgabe
der Politik vom J. 1833 gefolgt ist. Derselbe Bekker schreibt, de part.
anim. 643 b 31 xav et rtvej erpörepat . . rv'iya'javai't ouaat, obwohl rtryyavtnatv
cod. P, und Nie. Eth. 1130 a 13 xav ei pinovoi paXXov erpog rag ^dpoug,
wohl nach seinen Handschriften, während die Ausgaben, sowohl die älteren
als die von Zell und Micbelet peVwat haben. Problem. 873 a 16 xav et rtvec aXXot
rovro 7rä(r)(ou(7tv. Etwas sicherem Anhalt werden, wie ich meine, solche Verbalformen
gewähren, bei denen Indicativ und Conjunctiv so leicht nicht verwechselt
werden konnten, als an den angeführten und etlichen anderen, wie de gen.
et eorr. 322 b 28 xav et rt jrotet, rö de xar/zi xuptooc, xai rovrotg waaurcos (;roiv)
EHL, d. h. alle ausser E; r.uayri H). Ibid. 326 a 6 uror.ov de xav et raöra pev
vxupxei (vrräpxv FHL) . . . ßapvrr<g de ... pv) verup^st (üjräp£vj L). Physik. 254
a 28 xav et ore pev ovroig doxet etvat ore d’ erepcof. Meteorol. 343 b 33 ot 7äp
darepeg xav (xai N) et (et om. F) pei^ovg xav (xai EN) iXdrrovg yat'vcovrat
(yatvovrat N.), äXX’ opoig ädtatperot . . etvat doxoöatv. Politik 1279 b 22 opoiwg