274

Tomuscliek.

.  .  .  rigovem  iusticie  aliqua  remissionis  levitas  debeat  comitari,  illa  satisfaccio
  per  iuratos  consilii  moderetur),  defectum  supplere  (c.  60  statuimus,
ut  si  forsitan  novus  casus  oriatur,  et  huius  pena  instituatur  per  consilium
civitatis;  c.  54  einende  per  ipsos  [cives  juratos  consilii]  .  .  .  deponi  poterunt
vel  minui  vel  augeri),  pacem  et  commoditatem  turbantes  punire  et
corripere,  seditiosos  relegare,  lites  sedare,  causas  audire,  sententias
  ferre,  proventus  civitatis  scire,  de  alimentis  civitatis
providere,  circa  omne  forum  prospicere,  praeementes  punire,  ut
labores  artificum  juste  et  bone  sint,  prorsus  attendere  et  cuncta
alia  facere,  quac  reipublicae  bona  et  utilia  videbuntur.  (Rudolf,
1278,  a.  11  teneantur  sub  debito  iuramento  Omnibus  rebus  venalibus  congruum
  forum  imponere  et  similiter  omni  mercatui  emtionis  et  venditionis
instituere,  ita  ut  ementi  et  vendenti  juxta  necessitatis  et  temporis  exigeuciam
  caveatur.  Vgl.  auch  Albrecht  I.,  1296,  a.  18.)
c.  61.  De  regimine  judicis.  Judex  debet  ad  minus  in  se
octo  habere:  videlicet  perfectain  aetatein,  dei  timorem,  judicandi
auctoritatem,  legum  scientiam,  rectam  prudentiam,  vicorum  custodiam,
  bonos  mores  et  zelum  justitiae.
c.  62.  Ubi  causae  civium  sint  tractandae.
Nota,  quod  omnes  causae  sunt  in  praetorio  expediendae,
exceptis  testamentis  et  ab  intestato  relictis,  et  appellationibus
de  praetorio,  et  querela  super  judicein  et  positione  tutorum  de
viduis  et  orphanis,  de  injusta  structura  domorum,  de  positione
officialium  civitatis,  de  steura  seu  statera  et  de  numero,  pondere
  et  mensura.  Haec  enim  in  consultorio  ventilantur.  Ueber
das  Dingen  an  den  Rath  (Appellation)  s.  Rudolf  I.,  1278,  a.  19
und  Albrecht  I.,  1296,  a.  27.  Ueber  die  Klage  gegen  den  Richter
Albrecht  I.,  1296,  a.  19,  und  Winter,  W.  N.  Str.,  S.  76,  c.  91,
wornach  der  Richter  vor  dem  Bürgermeister  (als  Vorsitzender
im  städtischen  consilium)  zu  Recht  steht,
c.  63.  De  regimine  populi:
Quia  in  populo  potentia,  et  custodia  et  defensio  civitatis
consistit,  consules  nichil  novi  et  ardui  adinvenire  nec  constituere
debent  in  civitate  sine  populi  scitu  et  voluntate.  Tenentur  etiam
consules  singulis  annis  coram  senioribus  et  potentioribus  de  populo ­
  rationem  facere  de  cunctis  perceptis  proventibus  civitatis.
Nach  II,  c.  1  soll  es  in  jeder  christlichen  Stadt  dreierlei
Sachen  geben:  res  dei,  res  Universitätjs,  resque  singulorum
hominum.  Res  autem  universitatis  tantum  sunt  praetorium,
consultorium,  theatra,  stadia,  stratae,  plateae,  viae,  semitae  et