Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 105. Band, (Jahrgang 1844)

TJeber  eine  Summa  legum  incorfci  auctoris.

273

Magister  civium  (c.  57)  seu  rector  civitatis  debet  principaliter
  in  se  quinque  habere.  Primo  quod  sit  fidelis  et  prudens,
secundo  quod  sit  publicus,  tertio  quod  sit  pius,  quarto  misericors,
  quinto  quod  praemeditativus.  Est  autem  officium  ipsius,
ut  rem  publicam  semper  et  ante  ornnia  praetendat,  civitatem
singulis  mensibus  respiciat,  utilitates  ipsius  promoveat,  defectus
suppleat,  contendentes  super  eorum  causis  ad  consilium  eitet,
populum  in  necessitate  convocet,  in  occultis  sententiata  publice
propalet,  ad  consilium  et  ad  praetorium  sexies  in  septimana
vadat,  et  cum  ipse  ex  causa  legitima  non  potest  inte  resse,  tutum
alium  loco  sui  substituat,  ne  civitas  negligatur.  Der  Unterschied
zwischen  praetorium  (Schranne,  Gerichtsstätte)  und  consilium
(consultorium,  Rathhaus,  Berathungsplatz  der  Bürger)  tritt  uns
schon  im  XIII.  Jahrhundert  in  Ottokarischen  Urkunden  entgegen ­
  und  erhielt  sich  in  Oesterreich  bis  in  die  neueren  Zeiten.
Die  Würde  eines  Bürgermeisters  als  Vorsitzenden  im  städtischen
consilium  taucht  übrigens  urkundlich  in  Wien  1296,  in  Wiener-Neustadt
  bereits  1285  auf.  Vergleiche  Winter,  W.  N.  Str.,  S.  77,
und  Luschin,  Gerichtsw.,  S.  210.
c.  59:  Quicl  sit  consilium.  Et  nota,  quod  consilium  principaliter
  debet  fieri  de  quinque:  Primo  de  proventibus  civitatis,
secundo  de  alimentis,  tertio  de  custodia,  quarto  de  bello  et  pace,
quinto  de  legislatione.  Vergleiche  damit  Rudolf,  1278,  II,  a.  11.
c.  60.  Qui  debent  ad  consilium  eligi.  Debent  autem  ad
consilium  eligi  viri  sapientes,  debitam  aetatem  habentes,  deuni
timentes,  avaritiam  detestantes,  munera  omnino  non  sectantes
(t  gl.  Rudolf,  1278,  II,  a.  11  viri,  deuin  hahenieH  prae  OCU.H-H,  swpientiores,  tideliores
  et  utiliores.  Albrecht  I.,  1296,  a.  18  die  got  vor  äugen  haben,  und  die
getreuisten  und  die  weisisten  und  die  nutzisten  und  auch  die  erberisten  sein.)
Est  autem  eorum  leges  condere,  dubias  interpretari  (siehe  Urk.
von  1277,  22.  Nov.,  für  Wiener-Neustadt  a.  7.  in  Winter’s  Beiträge  n.  13.
I  reterea  dubie.  queslionum  senfentie  in  pretorio  sepedicte  civitatis  suborte  per
juiatos  civitatis  et  capitaneum  vel  a  nobis  interpretationem  vel  requisitioneni
recipient),  obscura  declarare,  utiles  confirmare,  inutiles  abolere,
communem  utilitatem  promovere  (Rudolf,  1278,  a.  li  ad  promovendum
  omnem  honorem,  utilitatem,  commodum  ac  profectum  tarn  nostrum,  tarn
sacri  imperii  et  etiam  civitatis.  Albrecht  I.,  1296,  a.  18  daz  sie  vurdern  alle
ere  und  allen  nutz  und  allen  gemach  und  allen  vruomen  als  wol  den  unsern
sam  der  stat,  armer  und  reicher),  juris  rigorem  mitigare  (W.  N.  Str.
c '  'b  penarum  gravitas  in  emendis  debet  .  .  .  per  juratos  moderari;  a.  62
18*
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.